Die huidige staatkundige krisis in SA – ‘n ekumeniese perspektief.

Wat het die kerk al gesê oor die huidige situasie in die land? (Vir ’n samevatting klik hier.)

’n Paar verdere perspektiewe

Donald Katts (moderator: Volkskerk van Afrika), Braam Hanekom (Sentrum vir Publieke Getuienis: NG Kerk) en Llewellyn MacMaster (Sentrum vir Publieke Getuienis: VGKSA) het saam gedink oor wat tans aan die gang is in Suid-Afrika en gee hier ’n paar perspektiewe.

AGT PERSPEKTIEWE OOR WAT TANS IN DIE LAND AAN DIE GEBEUR IS EN WAT NOU NODIG IS

Suid-Afrika beleef tans ’n tyd van onstuimigheid en onsekerheid. Wat gebeur tans? Hoe lyk die toekoms? Wat kan ons verwag? Wat moet gelowiges in hierdie dae doen?

  1. Wat ons tans sien, is die sistemiese verrotting van ’n groep mense binne die ANC wat hul morele kompas verloor het.

Dit is ons ernstige pleidooi dat president Zuma moet bedank. Dit gaan egter tans oor veel meer as bloot president Jacob Zuma wat verwyder moet word. Daar het ’n netwerk van belange om hom ontstaan wat sal voortveg vir hul eie belang. Ons weet nie hoe hierdie situasie so vinnig na 1994 ontwikkel het nie, maar geld en mag het ’n manier om dit aan mense te doen. Daar is inderdaad ’n stryd om die siel van die ANC aan die gang.

  1. Die virus wat Zimbabwe op sy knieë gebring het, het by ons ook nou ontwikkel.

In Zimbabwe het ons gesien hoe die volgende situasie ontwikkel:

  • ’n Groep mense met bittere haat oor die verlede proe ook geld en mag.
  • Hul morele basis was reeds uitgekalwe (die slagting op die Matabeles is maar een voorbeeld).
  • Om steun en mag te behou wend hulle hul tot populistiese strategieë.
  • Hulle lê hul hande op die staatskas.
  • Hul kaap die polisie, weermag, OVK en die regbank.
  • Hul gee nie ’n flenter om wat met die ekonomie gebeur nie, omdat hulle hulself met dollars verskans het.
  • Hul leef in ’n klein enklawe, verwyderd van die massas se ellende. Hoe meer die aanslag en kritiek, hoe hoër bou hulle die mure om hulself.
  • Hul uitsprake raak al hoe meer irrasioneel en onverdedigbaar.
  • Die wisselkoers versleg dramaties.
  • Die ekonomie steier en die volk verarm dramaties.

Na ons mening sien ons hierdie dinge reeds op ’n klein skaal in SA gebeur, met die uitsondering van die regbank en hopelik die OVK.

  1. Daar is erge verdeeldheid oor die rol en posisie van president Zuma.

Nie almal is dit eens dat president Zuma verwyder moet word nie en selfs op voetsoolvlak is daar hewige meningsverskil. Zuma gebruik egter sy populistiese uitsprake oor radikale ekonomiese transformasie om steun in seker kringe te verkry. Persone wat dan waag om teen president Jacob Zuma op te staan, word van allerlei onpatriotiese optredes beskuldig. Die gesprek is hewig en het tans baie kante. Die intensiteit van die gesprek moet nie onderskat word nie. ’n Versoek om die president te verwyder, moet nie gesien word as ’n versoek om die gesprek oor restitusie, wit monopolistiese kapitalisme (WPK), ongelykheid, neo-liberalisme en ekonomiese transformasie te stop nie. Die vermoede is dat pres Zuma tans die gesprek bemoeilik. Anti-Zuma beteken nie noodwendig steun vir die DA nie. Ons bid dat die verdeeldheid nie tot verdere konflik en geweld lei nie.

  1. Die burgerlike samelewing is verdeeld en daar is nie genoeg kollektiewe en gesinchroniseerde optrede nie.

Ons sien tans te veel klein poginkies om op eie bene te probeer opstaan. Dalk is dit hoe uiteindelike massaoptrede begin, maar tans is daar groter momentum en beter sinchronisasie nodig. Ons is ook onseker of dit nie op hierdie stadium maar net ’n middelklas optrede is nie. Hoeveel steun is daar werklik onder die arm massas van SA? Die dae wat voorlê, sal dit uitwys. Moenie die krag en invloed van die landelike gebiede en tradisionele leiers onderskat nie.

President Zuma regeer onder andere deur die tradisionele leiers. Hy koop hulle om met reuse salarisse en hulle gee dan duidelike opdragte aan die mense wat op trustgrond bly oor hoe hulle moet stem. Dit verklaar waarom die ANC sulke oorweldigende meerderhede in die landelike gebiede van Limpopo, Mpumalanga, Noord-Wes, die Vrystaat en selfs Oos-Kaap het. Onthou, hierdie mense (waarvan daar ’n paar miljoen is), word nie op ’n daaglikse basis blootgestel aan die media soos die middelklas dit ken nie. Die vraag is watter rol sosiale media hier kan speel. Die aanduidings is egter dat hier ook reeds ’n reuse stryd aan die ontwikkel is.

  1. Dis tyd vir ’n fyn strategie

Raas en skree alleen gaan nie help nie. Mag die ware leiers in Suid-Afrika nou opstaan, bymekaar kom en ’n fyn strategie ontwikkel. Sonder om hul bloot te stel, kan ons bevestig dat dit inderdaad op ’n paar plekke aan die gebeur is. Ons hoop om op gereelde basis te berig oor inisiatiewe wat beplan word en waaraan deelgeneem kan word.

  1. Dit is tyd vir hande vat

Dit is ’n tyd vir kerke, gemeenskappe en rassegroepe om hande te vat. As daar ooit ’n tyd was rassegroepe om beter na mekaar te luister, mekaar te verstaan en mekaar se belange op die hart te dra, dan is dit nou. Vooroordele, verdeeldheid en veralgemening kan net groter skade berokken. Groter gedeelde perspektief moet ontwikkel word. Net ’n verenigde front sal hierdie aanslag op Suid-Afrika kan teenstaan.

  1. Gebed!

Die ou kerkvaders het gesê: “Bid asof jy nooit werk nie en werk asof jy nooit bid nie”. Dit is ’n tyd vir ’n reuse gebedsaksie. Jou denke oor gebed verklap eintlik jou hele teologie en jou denke oor God. Gebed kan en mag nooit manipuleer nie. Gebed wil nie God se arm draai nie. Gebed moet verootmoedig en in nederigheid voor God om genade pleit. Ons mag vra en ons pleidooie rig. Dink klein oor gebed en eintlik dink jy klein oor God. Ja, gebed kan God se hart verander. Dit leer die Skrif ons baie duidelik.

Mag God ons genadig wees.

Nkosi sikelel’ iAfrika!
Donald Katts
Braam Hanekom
Llewellyn MacMaster

Kaapstad
5 April 2017

Klik hier vir verskillende ekumeniese reaksies op die afgelope dae se gebeure.

 

Braam Hanekom
Sentrum vir Publieke Getuienis
NG Kerk-familie: Kaapstreek
braam@kaapkerk.co.za
083 302 8639 / 021 957 7202

KattsDonaldHanekomBraam2014Nuut3MacMasterLlewellyn

Vlnr: Donald Katts, Braam Hanekom en Llewellyn MacMaster