’n Nuwe lente: Nuwe lewe in Christus
Prof. Nico Koopman
September en Oktober is die maande van lente in die Suidelike Halfrond. Soos die natuur ontwaak, blomme begin bloei en nuwe lewe sigbaar word, bied die lente vir ons ’n pragtige beeld van die geestelike vernuwing waarna ons verlang. Ons bid nie net vir ’n nuwe lente in die natuur nie, maar ook vir ’n nuwe lente in ons lewens, ons kerke en gemeenskappe, ons stede en lande, en inderdaad in die hele kosmos. Ons verlang na die wedergeboorte van individue en instellings, van siele en samelewings. Ons verlang na nuwe geestelike, morele en menswaardige lewe vir almal.
Die Christelike tradisie beskik oor ryke taal om hierdie verlange te verwoord: wedergeboorte of regenerasie, bekering, heiligmaking en regverdigmaking. Dit is nie bloot teologiese begrippe nie. Hulle beskryf God se vernuwende werk in ons en die soort lewe waartoe hierdie vernuwing ons roep.
Jesus sê dat ons “van bo gebore” moet word (Johannes 3:3), terwyl Titus praat van die “wedergeboorte en vernuwing deur die Heilige Gees” (Titus 3:5). Ons kan onsself nie herskep nie. Dit is die Drie-enige God wat ons nuut maak. Deur die Heilige Gees word ons nuwe skepsels, tempels waarin die Gees woon. God is Immanuel – God met ons: Hy vergesel, vertroos en bemoedig ons; Hy konfronteer en vergewe ons; Hy lei en beskerm ons; Hy red en bevry ons.
Maar wedergeboorte is nie bloot ’n innerlike geestelike ervaring nie. Nuwe geestelike lewe word sigbaar in nuwe lewenswyse. Dit verander ons gewoontes, keuses, verhoudings en instellings. ’n Eties goeie lewe skep goeie habitats, goeie gewoontes en goeie handelinge. Ons word geroep om mense te wees wat ruimtes en samelewings bou waarin waardigheid vir almal kan floreer. Die vernuwing wat God in ons bewerk, behoort daarom sigbaar te word in ons persoonlike, professionele, openbare en planetêre lewe.
Hierdie vernuwing behels ook bekering. Handelinge 3:19 praat daarvan dat ons ons moet bekeer en tot God moet terugkeer. Bekering beteken ’n nuwe verstand, ’n nuwe ingesteldheid, ’n nuwe manier van dink en redeneer. Dit beteken ook dat ons wegdraai van wat verkeerd is en ons na Christus wend. Ons denke word vernuwe sodat ons al hoe meer die gesindheid en gestalte van Christus aanneem.
Wat ons dink, maak saak. Ons denke vorm ons besluite, beleide, handelinge en praktyke. Bekering beteken daarom dat ons die Heilige Gees toelaat om ons denke te verander sodat ons begeertes, gevoelens en dade toenemend met dié van Jesus ooreenstem. Ons rig ons oë op Christus en draai telkens weer na Hom toe. Bekering is nie bloot ’n eenmalige gebeurtenis nie; dit is ’n lewenslange reis waarin ons voortdurend wegdraai van sonde en onreg en ons na Christus wend.
Wanneer ons met die gesindheid van Christus leef, begeer ons wat Christus begeer: geregtigheid, vrede en vreugde, oorvloedige lewe en florering vir almal. Ons begin voel wat Christus voel – liefde, deernis, simpatie, empatie, barmhartigheid en genade. Soos die God wat in Hosea 11 uitgebeeld word, word ons diep geraak deur die lyding van ander. En ons begin besluite neem en optree op maniere wat Christus weerspieël.
Hierdie bekering lei tot heiligmaking – ’n heilige lewe. “Wees heilig, want Ek, die Here julle God, is heilig” (Levitikus 20:26). God se heiligheid is volmaak; ons s’n is altyd onvolmaak. Om heilig te wees beteken eerstens dat ons aan God behoort, dat ons vir God en God se doel afgesonder is. En juis omdat ons aan God behoort, leef ons anders in die wêreld.
Heiligheid beteken daarom nederigheid eerder as hoogmoed, vrygewigheid eerder as jaloesie, vrede eerder as geweld, deernis eerder as apatie, betrokkenheid eerder as onttrekking, en hoop eerder as vernietigende pessimisme. In ’n tyd van hebsug word heiligheid sigbaar in matigheid en eenvoud. In ’n wêreld van oormatige verbruik word heiligheid ’n leefstyl van omgee en deel: “Leef eenvoudig sodat ander eenvoudig kan leef.”
Heiligheid staan ook teenoor elke vorm van “wellus” wat mense en die skepping tot voorwerpe vir ons selfsugtige doelwitte reduseer. Seksuele, ekonomiese, politieke, godsdienstige en ekologiese wellus kan almal daartoe lei dat mense en die res van die skepping tot dinge gemaak word. Christelike heiligheid dring daarenteen aan op liefde – liefde wat nooit ’n ander persoon tot ’n middel vir ’n doel reduseer nie, maar elke mens en elke skepsel erken as iemand met ’n Godgegewe waardigheid.
Saam met wedergeboorte, bekering en heiligmaking staan die diepgaande gawe van regverdigmaking. “God het ons dan nou vrygespreek omdat ons glo” en daarom het ons vrede met God deur ons Here Jesus Christus (Romeine 5:1). Ons is nie regverdig omdat ons self regverdigheid bereik het nie. Ons word regverdig verklaar ter wille van Christus. Die geregtigheid van Christus word deur die geloof aan ons toegereken omdat ons aan Hom verbind is.
Dit beteken dat ons kan sê: Ek is nie volmaak nie, maar ek is vergewe. Vergifnis word ons suurstof. Dit bevry ons van vernietigende skuld en stel ons in staat om ligter te reis. Vergifnis roep ons egter ook tot belydenis, berou, bekering, herstel, restitusie en versoening. Omdat ons vergifnis ontvang het, word ons mense wat ook vergewe.
Regverdigmaking het ook ’n diepgaande openbare betekenis. Om met God versoen en reggestel te wees, roep ons om mee te werk aan die regstelling van verhoudings in die wêreld. Ons word geregverdig om reg te leef. Ons word deur God reggestel sodat ons menswaardigheid, vryheid, gelykheid, genesing en geregtigheid kan bevorder. Geregtigheid word iets konkreet – reg en billikheid wat tuiskom en aan almal betoon word.
Die beeld van die lente wys ons daarom heen na die hart van die Christelike geloof: God maak ons nuut sodat ons as nuwe mense in God se wêreld kan leef. Wedergeboorte gee ons nuwe lewe; bekering rig ons denke en harte op Christus; heiligmaking leer ons om anders te leef; en regverdigmaking verseker ons dat ons posisie voor God nie op ons eie prestasie berus nie, maar op Christus.
Miskien is dit die gebed waarmee ons elke nuwe lente kan binnegaan: Here, maak ons nuwe skepsels. Vernuwe ons denke, heilig ons lewens en regverdig ons deur u genade. Wend ons tot Christus, sodat ons lewens al hoe meer sy liefde, geregtigheid, deernis en vrede kan weerspieël. En laat die nuwe lewe wat U in ons plant, sigbaar word in die manier waarop ons met mekaar leef en vir u hele skepping sorg. Amen.


