Tydens die Vocatio-konferensie, wat op 12-13 Februarie by die Andrew Murray Sentrum vir Spiritualiteit in Wellington gehou is, het die teoloog Andy Root ’n indringende vraag gestel: “Waarom voel die roeping van leraars en kerkleiers vandag so ‘fuzzy’ of verward?”. Baie leraars worstel met ’n gevoel van “malaise“, nie omdat hulle nie hard genoeg werk nie, maar omdat die kulturele landskap waarin hulle werk, radikaal verander het. Root voer aan dat om ons roeping te herontdek, ons eers moet verstaan hoe die geskiedenis ons siening van God en die kerk gevorm het.

Die reis deur die vier fases van die sekulêre tydvak

Root gebruik die werk van die filosoof Charles Taylor om te verduidelik dat “sekularisme” nie bloot die afwesigheid van godsdiens is nie, maar ’n verskuiwing in die “sosiale verbeelding” – die manier waarop ons onsself en die wêreld verstaan. Hy identifiseer vier fases:

1. Sekulêr 0: Die betowerde wêreld

Seshonderd jaar gelede was dit in die Westerse wêreld feitlik onmoontlik om nié in God te glo nie. Die samelewing was “betower”: mense het geglo aan engele, demone en geestelike magte wat direk in die fisiese wêreld kon ingryp. In hierdie tyd was die menslike self “poreus” – oop vir die invloede van buite, hetsy goddelik of demonies.

Die roeping: In hierdie konteks was die pastor se roeping toegang (access). Die leraar was die fasiliteerder van die heilige sakramente en het mense gehelp om toegang tot God se beskerming te kry teen die magte van die duisternis.

2. Sekulêr 1: Die koms van die privaat-publiek verdeeldheid

Met die moderniteit het ’n nuwe verbeelding ontstaan: die idee dat daar ’n publieke sfeer en ’n private sfeer is. Geloof het ’n private keuse geword, iets wat agter die “muur” van die individu se eie wil gebeur. Die poreuse self het ’n “gebufferde self” geword – ’n self wat homself beskerm teen eksterne magte en sy eie betekenis binne-in homself konstrueer.

Die roeping: Die roeping het verskuif na demonstrasie (demonstration). Die leraar het ’n publieke persoon geword wat met uitnemende preke en programme moes demonstreer dat geloof sinvol is, sodat individue in hul privaatheid kon “kies” om te glo.

3. Sekulêr 2: Die stryd om markaandeel

In hierdie fase begin die a-godsdienstige sfeer groei terwyl die godsdienstige sfeer krimp. Die kerk bevind hom skielik in kompetisie met sport, stokperdjies en ander vermaak. Kerke begin soos winkelsentrums (“malls“) funksioneer en fokus op geriewe – skoon matte, goeie koffie en veilige kindersorg – om mense te lok.

Die roeping: Roeping word nou gedefinieer deur deelname (participation). Die suksesvolle leraar is die een wat die meeste deelnemers kan wen en behou; roeping word gemeet aan getalle en markaandeel.

4. Sekulêr 3: Die immanente raamwerk en die “subtiele God”

Vandag leef ons in Sekulêr 3, waar alle geloof broos (“fragilised“) geword het. Selfs gelowiges wonder soms of hulle net glo omdat hulle so grootgeword het, terwyl ongelowiges soms ’n onverwagse honger na “iets meer” ervaar. Ons leef binne ’n “immanente raamwerk” waar ons gewoond is om alles natuurlik te verklaar. In hierdie raamwerk word God as “subtiel” ervaar – dikwels afwesig of bloot ’n agtergrondfiguur. Die roeping voel verward omdat ons probeer om Sekulêr 3-probleme met Sekulêr 2-metodes op te los.

Die lokval van “Margaritas by die mall”

Root gebruik die liedjie “Margaritas at the Mall” (luister dit gerus hier onder) as ’n kragtige metafoor. Wanneer God as “subtiel” en afwesig ervaar word, is die kerk se versoeking om die leemte te vul met “margaritas” – beter programme, mooier geboue en meer vermaak.

Baie leraars voel uitgebrand omdat hulle probeer om “markaandeel” te wen in ’n wêreld wat eintlik vra: “Praat God nog?”. Root waarsku dat as ons die kerk bloot soos ’n winkelsentrum bestuur, ons mense verder binne die “immanente raamwerk” vasvang waar alles net oor menslike pogings gaan. Die krisis van roeping vandag is dat ons dink ons moet God “relevant” maak deur ons eie uitnemendheid, terwyl mense eintlik honger is vir ’n nuwe woord van God.

Die herontdekking van roeping as die fasilitering van ontmoeting

Root argumenteer dat die roeping vir die kerk vandag moet verskuif van deelname na ontmoeting (encounter). Hy illustreer dit met die roerende verhaal van Rachel, ’n vrou wie se man skielik gesterf het terwyl hy op ’n sakereis was. In die hospitaal se lykshuis, op die oomblik toe haar wêreld finaal uitmekaar geval het, het die taxibestuurder wat haar soontoe gery het, sy hand op haar skouer gesit en vir haar ’n bottel water gegee. Rachel het getuig: “Ek het geweet Jesus Christus het my nie verlaat nie”.

Luister na dié aangrypende verhaal, soos Andy dit vertel het.

Hierdie verhaal bevat die kern van ’n bemagtigde roeping vandag:

• God is nie subtiel nie: Hy is aktief teenwoordig, veral in plekke van dood en nood, om lewe te bring.
• Roeping is interpretasie: Die kerk se taak is om mense te help om hierdie oomblikke van God se teenwoordigheid te herken en te interpreteer.
• Weg van die “dweller” na die “seeker“: Die kerk moet ophou om net mense te probeer kry wat in die gebou “woon” (dwellers) en eerder ’n gemeenskap word wat saam soek na God.

Wat dit beteken vir die leraar en die gemeente

Vir enigeen wat in die bediening staan, is hierdie boodskap bevrydend. Jou roeping is nie om ’n suksesvolle “winkelsentrum” te bestuur nie. Jou sukses word nie gemeet aan hoeveel deelnemers jy teen die einde van die jaar het nie. Jou roeping is om ’n “mostertsaad-planter” te wees.

Dit beteken om klein dade van getrouheid te verrig en ruimtes te skep waar mense weer kan leer glo deur diepe ontmoetings met God en mekaar. In ’n sekulêre tydvak is die leraar se werk om die “gebufferde” harte van mense te help om weer oop te gaan vir die moontlikheid dat God werklik praat en beweeg.

Bemagtiging in die bediening kom wanneer ons besef dat ons nie verantwoordelik is vir die “sukses” van die koninkryk nie, maar slegs vir die getroue getuienis dat die lewende God steeds in ons midde is. Die toekoms van die kerk lê nie in beter bemarking nie, maar in ons vermoë om God se stem in die verhale van mense soos Rachel en die taxibestuurder te hoor en te verkondig.

Andy se aanbieding herinner ons daaraan dat die sekulêre tydvak nie die einde van die kerk is nie, maar ’n uitnodiging na ’n dieper, meer outentieke roeping. Ons word geroep om weg te kyk van markaandeel en getalle, en weer te kyk na die lewende God wat lewe uit die dood bring. Wanneer ons mense lei na ’n werklike ontmoeting met hierdie God, vind hulle ’n betekenis wat geen winkelsentrum of margarita ooit kan bied nie.