As jy die woord “aktuarius” hoor, dink jy dalk aan iemand wat snags die Kerkorde soos ’n roman deurlees. Dis die soort woord wat eerder in ’n komiteesaal hoort as by ’n braaivleisvuur. En tog is dit nou die titel wat saam met Hanri Joubert se naam gaan. Hy is pas deur die moderamen van die Wes-Kaap verkies as die nuwe aktuarius.

Vir diegene wat hom ken, is dit geen verrassing dat hy gekies is nie. Hy’s iemand wat jou sommer vinnig gemaklik laat voel. “Lekker ou” is dalk nie ’n amptelike kerktitel nie, maar dis die eerste woorde wat opkom wanneer jy sy naam hoor.

Hanri is die soort mens wat kan luister met sy hele gesig en lag met sy hele lyf. Die soort leier wat nie rondhardloop om sy posisie te bewys nie, maar rustig seker maak dat almal aan tafel ’n stoel het.

Sy eie woorde oor die posisie klink na ’n dominee wat weet dat diens altyd ’n verantwoordelikheid is:

“Die posisie van Aktuarius neem ek met groot nederigheid, afhanklikheid en versigtigheid op. My begeerte is om ’n opbouende bydrae te lewer sodat ons as verband steeds in ’n dieper begrip kan groei van wat dit beteken om werklik ‘n veilige ruimte te wees – ‘n ruimte waar ons met oorgawe en integriteit kan floreer. Ek sien daarna uit om in hierdie nuwe kapasiteit saam met die bekwame lede van die regskommissie te werk. Ons aanvaar steeds die uitdaging om gemeentes by te staan in hul strewe na prosesse en verhoudings wat ons getuienis van die Drie-enige God waardig maak – in leer sowel as in lewe.”

’n Bietjie statig geskryf, ja. Maar as jy hom in persoon daaroor sou vra, sou hy waarskynlik vir jou ’n korter, eenvoudiger weergawe gee met ’n halfgrinnik en iets soos: “Ek hoop maar ek kan help dat ons as kerk mooi, reg en met ’n oop hart werk.”

Wat is ’n aktuarius?

’n Mens kan dit maklik verwar met aktuariële wetenskap – daardie slim mense wat risiko’s vir versekering bereken. Maar nee, die kerk se aktuarius doen nie kansberekeninge oor hoeveel predikante dit tot by pensioen gaan haal nie.

In die konteks van die NG Kerk is ’n aktuarius ’n regskenner en raadgewer vir die sinode – ’n soort brugbouer tussen kerkorde, reg en mense. In ons kerkverband is die aktuarius eintlik die regsgewete van die sinode. Hierdie persoon help ons onthou wat die reëls (in die Kerkorde) sê, hoe ons dit in praktyk toepas en veral: hoe om in moeilike situasies ’n pad van regverdigheid, integriteit en wysheid te loop.

Die aktuarius help om seker te maak dat besluite ordelik en wetlik geneem word, dat gemeentes goeie advies kry as daar ingewikkelde sake opduik en dat die groot masjien van kerkverband glad kan draai sonder dat iemand sy wiel afry.

Dis die persoon wat jy bel wanneer jy wonder of die regte prosedure gevolg is, of ’n besluit wys genoeg is om lank te hou of wanneer jy sommer net duidelikheid soek oor hoe die kerk as organisasie én liggaam van Christus saam funksioneer. Met ander woorde: die aktuarius is soos daardie een vriend in die groep wat altyd weet hoe om by die bestemming uit te kom sonder om eers te verdwaal!

Die aktuarius is ’n mens, nie net ’n titel nie

Dis maklik om net die posisie raak te sien, maar eintlik lê die vreugde in die persoon. Hanri bring humor sonder oppervlakkigheid, erns sonder swaarmoedigheid en ’n rustige fermheid na die tafel. Hy kan oor kerkreëls gesels sonder dat jy voel jy sit vas in ’n prosedurehandboek.

Die pad vorentoe vra van almal in die kerk (ja, jy daar op die gemeente se stoep ook) dat ons mekaar met integriteit en geduld hanteer. En dalk is dit juis die geskenk van iemand soos Hanri in die aktuarius-pos: hy onthou dat agter elke prosedure mense is, agter elke besluit stories en agter elke kerkordebepaling ’n getuienis wat geloofwaardig moet bly.

So ja, jy kan maar vir hom geluk sê. Maar jy kan ook vir hom bid. Want om in die NG Kerk aktuarius te wees, is nie net ’n taak nie, dis ’n roeping. En as ons Hanri se glimlag reg lees, weet hy dit klaar.