Op 12 en 13 April 2026 het kerkleiers by die Andrew Murray Sentrum vir Spiritualiteit in Wellington byeengekom vir ‘n konsultasie oor “Ekklesiologiese Verbeelding & die Ampte”. Die geleentheid is deur die Algemene Kuratorium in samewerking met die Clairvaux-netwerk vir Teologiese Navorsing gereël om uitvoering te gee aan die 2019 Algemene Sinode se opdrag vir verdere teologiese navorsing oor die ampte binne ‘n missionale raamwerk. Die doel was om vir ‘n oomblik ‘n tree terug te gee en die teologiese gesprek rondom die ampte in die eie tradisie en wyer te herverken.

Hierdie teologiese verkenning vind plaas binne ’n noodsaaklike spanning tussen tradisie en transformasie. Aan die een kant is daar die behoefte om ’n “tree terug te gee” na die deurlopende teologiese kontoere wat die kerk oor eeue gevorm het, om te verseker dat ons nie bloot besig is met oppervlakkige administratiewe aanpassings nie. Aan die ander kant word die kerk gekonfronteer met ingrypende demografiese verskuiwings, kwynende lidmaatgetalle en die eise van ’n missionale konteks, wat ons dwing om die ampte buite die tradisionele institusionele raamwerke te herverbeel. Dit gaan dus oor die ontdekking van die “watertafel” van ons tradisie – daardie diep teologiese bronne wat onveranderd bly – terwyl ons terselfdertyd erken dat die Gees mense vandag op nuwe en dikwels onverwagse maniere roep om aan God se sending deel te neem.

Vyf teologiese ankers wat herbevestig is

1. Die drievoudige amp van Christus as bloudruk vir dissipelskap

Nico Koopman het sterk geargumenteer dat die drievoudige amp van Christus (Profeet, Priester en Koning) die basis vorm vir hoe alle gelowiges hul roeping in die samelewing uitleef. Dit dien as ‘n anker vir Christene in hul persoonlike, professionele en publieke rolle as getroue dissipels in die wêreld.

2. Die kerk as Creatura Verbi (Skepping van die Woord)

Felix Meylahn het vanuit die Lutherse tradisie beklemtoon dat die kerk nie in die eerste plek ‘n instituut is nie, maar ‘n versameling van mense wat deur die Woord geskep word. Hy het aangevoer dat die gesag van die amp niks anders is as die gesag van die evangelie self nie.

3. Die beginsel van gelykwaardigheid tussen ampte

Jan Lubbe het herbevestig dat die gereformeerde tradisie (soos verwoord in die Nederlandse Geloofsbelydenis Artikel 31) vasstaan op die gelykwaardigheid van ampte. Geen ampsdraer mag oor ‘n ander heerskappy voer nie, omdat slegs Christus die Hoof, Koning en Meester van die kerk is.

4. Die bediening van die Woord as genademiddel

Die bediening van die Woord word as ‘n “gesproke sakrament” gesien wat, in lyn met die Reformasie, die heil van God aktief aan mense toedien. Jan Lubbe het daarop gewys dat hierdie bediening ‘n genademiddel is waardeur die genade van Christus ontvang word.

5. Christologiese verankering van elke amp

Marius Nel het beklemtoon dat enige amp direk herleibaar moet wees na die voortdurende bediening van Jesus Christus. As ‘n funksie of amp nie in terme van Jesus se eie werksaamhede gedefinieer kan word nie, verloor dit sy bestaansreg binne die kerk.

Vyf dinge waaroor ons verder moet verbeel en werk

Hierdie herbevestiging van fundamentele ankers beteken egter nie dat die kerk staties in die verlede mag bly staan nie; daar bestaan immers ‘n noodsaaklike spanning tussen die onveranderlike essensie van die ampte en die voortdurende historiese ontwikkeling daarvan. Terwyl die ankers ons stewig verankerd hou teen oppervlakkige aanpassings, dwing die huidige werklikheid van krimpende getalle, finansiële druk en ‘n radikaal veranderende demografie die kerk om opnuut te vra hoe die ampte vandag moet lyk. Dit gaan nie daaroor om die tradisie prys te gee nie, maar om diep genoeg in die “skag” van ons teologiese erfenis af te gaan totdat ons op die sogenaamde “watertafel” afkom wat vars, ekumeniese water vir vandag se uitdagings bied. Ons word uitgedaag om weg te beweeg van ‘n siening van die kerk as ‘n selfbewarende instituut en die kerk eerder te begin verbeel as ‘n missionale beweging wat deelneem aan die koms van God se koninkryk. Dit is juis omdat ons ankers in Christus so vas is, dat ons die vrymoedigheid het om die “morsigheid” van nuwe kontekste met nuwe verbeelding te betree en die ampte te laat aanpas by die behoeftes van ‘n wêreld in nood.

1. Die kerk as ‘n missionale beweging

Frederick Marais het geargumenteer vir ‘n skuif in verbeelding waar die kerk homself nie meer as ‘n selfdienende instituut sien nie, maar as ‘n beweging wat deelneem aan die koms van God se koninkryk. Dit beteken die fokus skuif van ampsreëlings na die vraag oor hoe mense geroep word om aan God se sending deel te neem.

2. Verbreding van bedieningsbane vir diverse roepings

Die kerk moet hom verbeel hoe om plek te maak vir diegene wat die Gees roep wat voorheen buite rekening gelaat is, insluitend tweede-loopbaan studente en bedienings in spesifieke kontekste soos die dowe-gemeenskap. Piet Retief het uitgewys hoe bedienaars (lidmate in opleiding) reeds vrugbaar in sowel plattelandse as stedelike kontekste bedien.

3. ‘n Transformerende en diakonale gemeenskap

Nioma Venter het gevra vir ‘n verbeelding waar die diakenamp wegbeweeg van bloot “charity” na ‘n transformerende bediening wat vra waarom nood bestaan en sistemiese ongeregtigheid aanspreek. Die diaken moet die gemeente help om self ‘n diakonale gemeenskap te word.

4. Mentorskap as integrale deel van vorming

Namate bedieningsbane uitbrei, word die behoefte aan mentorskap krities. Piet Retief het beklemtoon dat ons mentorskap moet ontdek as ‘n manier om saam op reis te wees met die Here. Tom Smit het bygevoeg dat mentorskap noodsaaklik is om ampsdraers van “leke-predikers” tot getroue bedienaars te ontwikkel binne die tradisie.

5. Priesterlike teenwoordigheid in ‘n digitale era

Marnus Havenga het gevra vir ‘n nuwe verbeelding van die predikantsamp as ‘n bron van egtheid en troos. In ‘n wêreld van kunsmatige intelligensie en algoritmes is daar ‘n diep kulturele verlange na iemand wat mense werklik kan raaksien en met integriteit die genade van God kan bedien.

Die konsultasie in Wellington was uiteindelik nie net ‘n teologiese oefening nie, maar ‘n uitroep om die lewende stem van die evangelie (viva vox evangelii) opnuut te vertrou om sy herskeppende werk in mense se lewens te doen. Soos Marius Nel tereg opgemerk het, moet die kerk gemaklik raak met die “morsigheid” van ‘n missionale werklikheid, aangesien hierdie deurlopende gesprek oor leierskap en roeping die liggaam van Christus reeds vir eeue lank dinamies hou. Deur diep in die skag van ons tradisie af te gaan tot by die ekumeniese “watertafel”, vind ons die krag om nie bloot met ampsreëlings te “tinker” nie, maar om as ‘n egte diakonale gemeenskap die wêreld met integriteit en troos te bedien. Die pad vorentoe vra dat ons mekaar as mentors en reisgenote sal ondersteun terwyl ons die ampte herverbeeld om elke geroepe mens as ‘n volwaardige medewerker van Christus te omhels. Uiteindelik rus ons in die wete dat die kerk nie vir haarself bestaan nie, maar as ‘n beweging van God wat in elke konteks geroep is om Sy genade konkreet sigbaar te maak.