Jesus se pad na die kruis op ‘n Vrydag

Jesus word tereggestel soos baie ander in die Romeinse wêreld: buite die stad, op ’n heuwel (Lukas 23:33). Soldate verdeel sy klere (Johannes 19:23-24). Omstanders kyk, spot of staan net en toekyk. Party bly dalk net vir ’n oomblik staan en beweeg dan weer aan. Daar is niks in die beskrywing wat daarop dui dat die oomblik self dramaties uitgelig word vir die wêreld nie.

Inteendeel, dit lyk amper asof dit kan verbygaan sonder dat die meeste mense die volle betekenis daarvan besef.

Dit is ’n ongemaklike gedagte. Want dit beteken die sentrale gebeurtenis van die Christelike geloof het nie noodwendig vir almal op daardie dag soos “die belangrikste oomblik ooit” gelyk nie. Vir baie was dit waarskynlik net nog ’n teregstelling. Nog ’n Vrydag.

En dit dwing ’n mens om eerlik te wees oor hoe ons self na tyd en betekenis kyk. Ons verwag dikwels dat belangrike dinge duidelik gemerk sal wees. Dat dit soos ’n seer duim uitstaan. Dat ons dit onmiddellik sal herken. Maar die kruisiging werk nie so nie. Dit gebeur binne-in die gewone ritme van die lewe, sonder dat dit vir almal as sodanig uitstaan.

Die opstanding volg dieselfde patroon. Volgens Johannes 20:1 kom Maria Magdalena vroeg, “terwyl dit nog donker was”, by die graf aan. Daar is nie ’n openbare aankondiging aan die stad nie. Geen massabyeenkoms waar alles verduidelik word nie. Net ’n vrou, in die skemer, met vrae. Dit begin met verwarring, vrae en stadige insig. Eers later word die volle betekenis duidelik.

Weereens: Die kruisiging gebeur binne-in die gewone verloop van ’n dag.

Hierdie spanning tussen die alledaagse en die beslissende is moeilik om te ignoreer. Aan die een kant gaan die wêreld aan soos altyd. Aan die ander kant gebeur iets wat alles verander. Die twee werklikhede loop langs mekaar, sonder dat dit noodwendig onmiddellik saamval in mense se verstaan.

Dit is juis hier waar die huidige gesprek oor Paasfees se datums iets kan oopbreek. Nie omdat dit noodsaaklik is om die presiese dag te ken nie, maar omdat dit ons terugdwing na die historiese aard van die gebeure. Hierdie is nie bloot ’n tydlose morele verhaal nie. Dit het op spesifieke dae gebeur, binne ’n herkenbare konteks.

En dit sê iets van hoe ons na ons eie dae kan kyk.

As die kruisiging op ’n gewone Vrydag plaasgevind het, beteken dit dat die alledaagse nie neutraal of leeg is nie. Dit is juis die ruimte waarbinne betekenis ontvou. Die skeiding wat ons soms maak tussen “gewone dae” en “belangrike dae” begin dan wankel. Want volgens die evangelies kan ’n dag wat soos enige ander begin, eindig as ’n keerpunt in die geskiedenis.

Dit beteken nie elke dag dra dieselfde gewig nie. Maar dit beteken wel dat ons nie altyd vooraf kan bepaal watter dag dit gaan wees nie.

Daar is ook ’n tweede implikasie: dat betekenis nie altyd onmiddellik herken word nie. Die dissipels verstaan nie dadelik wat gebeur het nie. Selfs ná die opstanding is daar onsekerheid, vrees en twyfel (Johannes 20:19). Eers met tyd en interpretasie begin die volle prentjie vorm aanneem.

Dit is waarskynlik nader aan ons eie ervaring as wat ons soms erken. Ons verstaan nie altyd wat in die oomblik gebeur nie. Betekenis word dikwels eers agterna duidelik. Die evangelies self is immers geskryf vanuit daardie terugskouende perspektief.

Teen hierdie agtergrond kry die idee dat Paasfees moontlik naby aan die oorspronklike datums val, ’n ander kleur. Dit word minder ’n kwessie van presisie en meer ’n geleentheid tot heroriëntasie. Dit herinner ons daaraan dat die kern van ons geloof nie buite tyd sweef nie, maar diep daarin ingeweef is.

Die kruisiging op ’n Vrydag en die opstanding in die vroeë oggendure van die eerste dag van die week (vgl. Lukas 24:1) plaas die verhaal binne-in ’n ritme wat herkenbaar is. Werkdae. Rusdae. Oggende en aande. Dit is die wêreld waarin die evangelie gebeur.

En dit is steeds die wêreld waarin mense leef.

Daarom is die vraag nie net hoe naby ons aan die oorspronklike datums is nie, maar hoe ons ons eie dae verstaan. As die beslissende oomblik van die Christelike verhaal plaasgevind het binne-in ’n doodgewone Vrydag, is dit nie meer vanselfsprekend dat die alledaagse gering of betekenisloos is nie.

Dit word eerder die plek waar betekenis kan gebeur, selfs al lyk dit nie so in die oomblik nie.

Die uitdaging is nie om elke dag te probeer oplaai met gewigtigheid nie, maar om te erken dat ons nie altyd vooraf weet watter oomblikke saak gaan maak nie. Die evangelies wys dat dit juis in die oggend wat nog donker is, en op die dag wat soos enige ander begin, is waar iets beslissends kan gebeur.

En dit verander hoe ’n mens na tyd kyk. Nie dramaties of sentimenteel nie, maar meer nugter: die geskiedenis self getuig dat die grootste gebeure nie altyd met groot sigbaarheid gepaard gaan nie.

Soms gebeur dit op ’n Vrydag… wat lyk soos enige ander dag.