’n Teologie van lewensverhale

Die boek word beskryf as ’n versameling van “outobiografiese vinjette” eerder as bloot ’n teoretiese verhandeling. Die redakteur, James Goddard, het drie wit Afrikanermans met Nederduitse Gereformeerde Kerk-wortels – Faure Louw, Laurie Gaum en Cobus van Wyngaard – asook die sielkundige-filosoof Rex van Vuuren, uitgenooi om krities te reflekteer op hul eie lewenspaaie.

Die kernvraag wat die boek dryf, is hoe wit, generasioneel bevoorregte Christene in Suid-Afrika reageer op Christus se uitnodiging om regverdig te handel, barmhartigheid lief te hê en nederig te lewe. Dit gaan oor die verskuiwing van ’n geloof in Christus vanuit ’n posisie van mag, na die beliggaam van die geloof van Christus te midde van die gemarginaliseerdes. Vir die skrywers was hierdie proses een van kwesbaarheid en self-blootstelling, aangesien dit nie ’n tipiese akademiese skryfstyl is nie, maar ’n persoonlike rekenskap van geloofsvorming, trauma en politiek.

’n Belangrike teologiese onderbou van die boek is die konsep van Sapientia, geïnspireer deur Johannes Calvyn. Goddard verduidelik dat Calvyn sy Institusies begin het met die gedagte dat die enigste ware kennis van God gepaardgaan met die ware kennis van die self, en omgekeerd. Hierdie “dubbele kennis” impliseer dat diep kennis van die hart, siel en verstand as eenheid noodsaaklik is vir ons soeke na begrip.

Hierdie benadering word verder verryk deur Goddard se eie agtergrond in die Anabaptistiese tradisie, wat fokus op waar Christus in die gebrokenheid gevind kan word. Die skrywers gebruik hierdie raamwerk om alternatiewe stories van manlikheid en witheid in die Suid-Afrikaanse konteks te vertel.

Die mite van “afsluiting”

Een van die mees deurdringende temas in die boek is die hantering van rou. Goddard het die skrywers uitgedaag om die werk van die sielkundige Pauline Boss te oorweeg, spesifiek haar konsep van “dubbelsinnige verlies” (ambiguous loss). Boss argumenteer dat daar in baie gevalle van diep rou geen werklike “afsluiting” is nie. Rou word eerder ’n lewenslange metgesel waarmee mens leer saamleef.

Hierby sluit die Bybelse praktyk van klaagliedere (lament) aan. Deur die werk van Kathleen O’Connor word die belangrikheid van die “skreeu” in God se teenwoordigheid beklemtoon, selfs wanneer dit voel asof God nie antwoord nie. Hierdie eerlike erkenning van trauma en onreg dien as ’n brug na heelheid, sonder om die pyn van die verlede te ignoreer.

Resensie: Kritiese selfrefleksie

In ’n resensie vir Kerkbode beskryf ds. Wimke Jurgens, predikant by die NG Kerk Goodwoodpark, die boek as ’n kragtige oefening in kritiese selfrefleksie oor wit bevoorregting en genesing. Wimke merk op dat die vraag wat die boek vra – hoe om as ’n getroue volgeling van Jesus te leef in ’n wêreld waar onreg genormaliseer word – by hom persoonlik “spook”.

Wimke beklemtoon dat die waarde van die werk daarin lê dat dit nie probeer om finale antwoorde te gee nie, maar eerder ’n uitnodiging aan die leser is om eie insigte uit die verskillende lewensverhale te ontdek. Hy haal John de Gruchy aan, wat in die nawoord skryf dat hierdie stories ons kan ruk om die volgende hoofstukke van ons eie verhale anders te skryf – minder as ’n rekord van die self, en meer as ’n getuienis van betekenis, stryd en rigting.

Justice, Grief, and Christ’s Pathways to Wholeness is die begin van ’n noodsaaklike gesprek oor identiteit en herstel in Suid-Afrika. Deur die integrasie van outobiografie, sielkunde en teologie, bied Goddard en sy mede-skrywers ’n padkaart vir enigiemand wat worstel met die vraag hoe om heelheid te vind in ’n gebroke wêreld. Soos Laurie Gaum dit tydens die bekendstelling gestel het, maak hierdie benadering teologie meer “relevant en aangrypend” vir die hele samelewing, nie net vir akademici nie.